Van het hobbelpaard en de houten treinbaan tot het poppenhuis: houten speelgoed staat al generaties lang in bijna elke kinderkamer. Dat is niet voor niets. Hout is stevig en kan in allerlei vormen worden verwerkt, waardoor het op veel manieren als speelgoed kan worden gebruikt.

Waar je op moet letten

Toch is niet al het houten speelgoed hetzelfde. Er zijn tegenwoordig talloze fabrikanten die een enorme verscheidenheid aan speelgoed aanbieden. Maar niet elk stuk speelgoed is even geschikt. Let bij het kopen van houten speelgoed in ieder geval op de volgende punten:

Vrij van schadelijke stoffen

Hout zelf is volkomen ongevaarlijk. Schadelijke stoffen zitten daarom maar zelden in het hout zelf, maar eerder in de materialen die eraan zijn toegevoegd. Denk bijvoorbeeld aan verf of lak. Ruikt het speelgoed sterk, onaangenaam of chemisch? Stuur het dan terug. Goede houtverf is geurloos.

Let er ook op dat de gebruikte verf op waterbasis is en bestand is tegen speeksel en zweet. Kijk voor extra zekerheid altijd naar keurmerken en testlabels. Die geven meer houvast.

Keurmerken

Bij het kopen van houten speelgoed is het belangrijk om te controleren of het een keurmerk heeft. Er zijn verschillende keurmerken die informatie geven over de kwaliteit en andere eigenschappen van het speelgoed.

Als minimum moet het speelgoed een CE-markering hebben en voldoen aan een DIN-norm. Op zichzelf zeggen deze twee dingen echter nog niet of het speelgoed volledig veilig is voor de gezondheid.

Andere, onafhankelijke keurmerken geven daar meer inzicht in. De volgende keurmerken zijn relevant. Zie je een of meer ervan op het speelgoed, dan zit je meestal goed:

• Het keurmerk van het tijdschrift Öko-Test: houten speelgoed dat van het tijdschrift Öko-Test de beoordeling ""zeer goed"" krijgt, biedt voldoende zekerheid omdat het geen schadelijke stoffen bevat boven de toegestane grenswaarden.
• TÜV-keurmerk: ook dit keurmerk geeft aan dat de grenswaarden voor schadelijke stoffen niet zijn overschreden en dat het speelgoed bestand is tegen vloeistoffen.
• De Blauwe Engel: dit keurmerk geeft aan dat het speelgoed is gemaakt met weinig schadelijke stoffen en zonder houtbeschermingsmiddelen of brandvertragers.
• GS-keurmerk: dit keurmerk staat alleen op producten zonder veiligheidsgebreken.

Houtsoort

Niet elke houtsoort is even geschikt voor kinderspeelgoed. Let daarom ook hierop. Als vuistregel geldt: hoe harder het hout, hoe geschikter het is voor houten speelgoed. Het hout moet bovendien een gelijkmatige structuur hebben en goed bestand zijn tegen druk. Geschikte houtsoorten zijn beukenhout, esdoorn, essen en linde.

Afwerking

Bekijk houten speelgoed altijd goed voordat je het aan je kind geeft. Hoe is het afgewerkt? Is het oppervlak glad en zijn de hoeken afgerond? Of zitten er scherpe randen aan of steken er splinters uit? Dat laatste wijst op een slechte afwerking. Er mogen ook geen kleine onderdelen loskomen, want die kunnen verstikkingsgevaar opleveren.

Leeftijdsadvies

Dit lijkt vanzelfsprekend, maar het is toch belangrijk om erbij stil te staan: veel ouders letten er niet op. Controleer altijd of het leeftijdsadvies past bij de leeftijd van je kind. Dat advies is er niet voor niets. Fabrikanten hebben daar goed over nagedacht. Houten speelgoed voor oudere kinderen kan bijvoorbeeld kleine onderdelen bevatten. Die kunnen levensgevaarlijk zijn voor jonge kinderen. Zorg er daarom voor dat zij er niet bij kunnen.

Daarnaast heeft speelgoed minder leerwaarde als je kind er nog te jong voor is. Speelgoed dat past bij de leeftijd stimuleert de ontwikkeling beter dan speelgoed waar je kind nog niet mee uit de voeten kan.

Goed schoonmaken

Nu we de belangrijkste aandachtspunten bij het kopen van houten speelgoed hebben besproken, kijken we naar hoe je het goed schoonmaakt.

Je maakt houten speelgoed, onbehandeld, behandeld of gelakt, het beste schoon met een schone doek en lauwwarm water. Bij hardnekkig vuil kun je een sterk verdunde oplossing van soda of azijn gebruiken.

Hout is een natuurlijk materiaal dat je kunt bewerken. Zeer hardnekkig vuil kun je daarom eventueel wegschuren, als dat nodig is. Dit is alleen aan te raden bij onbehandeld hout.

Vergeet na het schoonmaken niet om het hout met een droge doek af te nemen en het daarna goed aan de lucht te laten drogen. Leg je het nat terug in de speelgoedkist, dan kan er schimmel ontstaan.

Was houten speelgoed nooit in de wasmachine of vaatwasser, ook niet als het behandeld of gelakt is. Daardoor raakt de beschermlaag beschadigd en gaat het speelgoed veel sneller kapot.